Ngày 1.2, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh cho phép áp thuế trừng phạt lên bất kỳ quốc gia nào bán dầu cho Cuba. Nhà Trắng tuyên bố hành động này nhằm bảo vệ lợi ích Mỹ và ngăn chặn sự hỗ trợ cho các nhóm mà họ liệt vào danh sách khủng bố.
Tại cuộc gặp gỡ với giới ngoại giao ở Havana, đại biện lâm thời Mỹ Mike Hammer đã đưa ra thông báo về sự thay đổi trong chính sách cấm vận. Ông nhấn mạnh rằng các biện pháp hạn chế trước đây sẽ được chuyển đổi thành một cuộc "phong tỏa thực sự" đối với nền kinh tế Cuba.
Dữ liệu từ tổ chức tư vấn năng lượng Kpler cho thấy tình hình dự trữ nhiên liệu của Cuba đang ở mức rất thấp. Theo các chuyên gia phân tích, nếu không có nguồn tiếp tế mới trong thời gian ngắn sắp tới, lượng nhiên liệu hiện có của quốc đảo này dự kiến sẽ cạn kiệt trong vòng 3 tuần.
Khả năng tiếp cận các nguồn cung truyền thống của Havana cũng đang gặp nhiều trở ngại. Mexico, một đối tác khu vực, đã hủy bỏ các chuyến hàng dầu dự kiến tới Cuba trước sức ép từ phía Mỹ, dù nước này từng cảnh báo về những rủi ro nhân đạo. Trong khi đó, nguồn cung từ Venezuela cũng bị gián đoạn hoàn toàn sau những biến động chính trị tại Caracas vào đầu tháng 1.
Đánh giá về tác động của tình trạng thiếu hụt năng lượng, chuyên gia Jorge Piñón từ Đại học Texas cho biết việc thiếu dầu diesel sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hạ tầng cơ sở. Diesel là nhiên liệu vận hành chính cho hệ thống giao thông, máy móc nông nghiệp và đặc biệt là các nhà máy phát điện. Hiện tại, hệ thống điện lưới của Cuba đang phải vận hành cầm chừng, với lịch cắt điện luân phiên kéo dài hơn 12 tiếng mỗi ngày tại nhiều địa phương.
Ghi nhận thực tế tại thủ đô Havana cho thấy những tác động rõ rệt lên đời sống xã hội. Tình trạng khan hiếm xăng dầu khiến các phương tiện phải xếp hàng dài từ sáng sớm tại các trạm nhiên liệu. Đáng chú ý, nguồn cung xăng bán bằng nội tệ (Peso) gần như không còn, buộc người dân phải tìm đến các trạm chấp nhận thanh toán bằng USD với chi phí cao hơn.
Trong bối cảnh diễn biến phức tạp, kênh CNN dẫn nguồn tin nội bộ cho biết đại biện Mỹ Mike Hammer đã khuyến cáo nhân viên Đại sứ quán chuẩn bị cho các tình huống phát sinh, bao gồm cả việc sẵn sàng hành lý cá nhân. Về phía Cuba, Tổng thống Miguel Díaz-Canel đã lên tiếng phản đối các lệnh trừng phạt mới, cho rằng Mỹ đang sử dụng các lý do không có cơ sở để gây sức ép lên nền kinh tế nước này.
